Westpoort maakt meters met de Transitie

juli 20, 2022

De Energietransitie is een weerbarstige maatschappelijke en economische opgave, blijkt steeds weer in de praktijk. Wat er nodig is, is een concreet handelingsperspectief. De urgentie is hoog.
Wat vindt onze eigen Westpoort ondernemersnetwerk hiervan? Deze vraag werd aan drie prominente Westpoortleden voorgelegd. Hieronder hun visies. Virtueel om de tafel kwamen Mariska Nunes, Directeur Hotels & Resorts van Corendon; Jaap Reijntjes, commercieel directeur van Croonwolter&dros en Cor Gerritsen, senior manager bij Renewi en voorzitter van de Zero Waste Foundation.

Onderstaande oproep deed VNO-NCW-voorzitter Ingrid Thijssen onlangs namens de ondernemers in een brief aan minister-president Mark Rutte.

“Vanuit het hele land bereiken ons veel signalen van ondernemers dat Nederland op meerdere fronten vastloopt waar het gaat om verduurzaming, de aanleg van infrastructuur en bijvoorbeeld de bouw van nieuwe woningen. Hiermee komen onze gezamenlijke ambities op onder andere het gebied van duurzaamheid, bereikbaarheid en woningbouw in gevaar. Laat ondernemers daarom onderdeel van de oplossing zijn door met nieuwe vormen van publieke-private samenwerking deze problemen gezamenlijk aan te pakken.”

Vraag aan Jaap Reijntjes: Het lijkt erop dat zonder een aanzienlijke verhoging van de ambitie en het gevoel van urgentie, de zo noodzakelijke duurzame overgang van economie en samenleving zou kunnen vastlopen. Hoe maken jullie dat concreet mee in jullie eigen werkomgeving?

Jaap Reijntjes

Nederland bouwt de fossiele brandstof af en wil op termijn alleen nog maar hernieuwbare energie gebruiken. Dat heeft grote impact op de vormgeving van onze technische infrastructuur én op bedrijven die actief zijn in die wereld, zoals Croonwolter&dros. Persoonlijk merk ik dit, net zoals de meeste van ons, in het besef dat wij als mens zelf in staat zijn om te werken aan verduurzaming. Dat zit in kleine dingen zoals bijvoorbeeld het bewust minder gebruiken van wegwerpartikelen, scheiden van afval of elektrisch rijden. Maar je vraag was gericht op de werkomgeving en wij merken het belang en gevoel van urgentie in de Energietransitie als Croonwolter&dros op de volle breedte zoals in de hoeveelheid aanvragen, de toenemende schaarste aan vakmensen, roep om innovatie etc.

Door de ontwikkelingen op het gebied van duurzame energie ontstaat er een grote verandering in de manier waarop elektriciteit wordt opgewekt en verbruikt. Tegelijk met het elektrificeren van de industrie zie ik een sterke toename in hernieuwbare energiebronnen en deze hebben als nadeel dat ze sterk weersafhankelijk en moeilijk voorspelbaar zijn.

Vraag aan Mariska Nunes: Corendon laat bovenop alle al genomen duurzaamheidsmaatregelen opnieuw een duurzaamheidsscan doen. Waarom is dat van belang voor het concern? Welke doelen moeten het hotel- en reiswezen (als zeer belangrijke economische sector) zich nog stellen?

Mariska Nunes

Mariska: Op het gebied van duurzaamheid speelt er momenteel ontzettend veel en is het soms lastig te definieren wat er allemaal ondernomen kan en moet worden. Wij hebben wel de ambities maar hoe maak je dat concreet en zorg je dat het leeft binnen de organisatie? Dat is een vraag waar onze MVO-manager zich mee bezighoudt en ons als Board continu van bewust maakt. Om deze reden hebben wij opnieuw een duurzaamheidscheck laten uitvoeren. De nieuwe check zorgt voor een Nulmeting, en is van belang om versneld stappen naar vooruitgang en verbetering te kunnen zetten. In het netwerk van de Westpoortondernemers leerden wij de Zero Waste Foundation kennen. In samenwerking met de Zero Waste Foundation zullen wij nu vaart maken om aan de veranderende duurzame vragen te kunnen voldoen. Het hotel- en reiswezen zou zich volgens ons de volgende gezamenlijke doelen moeten stellen:

  • Transparantie bieden in het ondernemerschap (en zoveel mogelijk lokaal ondernemerschap stimuleren)
  • CO2 meting en compensatieprogramma’s opstellen en handhaven
  • Circulaire economie boven lineaire economie stellen
  • Gebruik maken van de kracht van de collectiviteit
  • Kennisdeling (binnen – als buiten eigen organisatie)
  • Samenwerken met de (kracht van de) natuur (moestuinen, bijen- en vogelhotels, foodwaste reduceren, bijdragen aan compostering etc.). Zowel personeel als gasten hierbij betrekken
  • Menu’s aanpassen en uitbreiden met (meer) plantaardige alternatieven

Verder zijn wij van mening dat de transitie op de noodzakelijk duurzame overgang momenteel nog te langzaam verloopt, maar dat er op allerlei vlakken wordt gewerkt om de transitie te kunnen waarmaken. Wij geloven dat de trein al is gaan rijden en niet meer tot stilstand zal komen. Wel zijn wij van mening dat er vanuit de overheid de nodige sturing en lering gesteld mag worden.

Vraag aan Cor Gerritsen: Valt het mee of tegen met het tempo van overgang naar een werkelijk circulaire samenleving? Wat zou er moeten gebeuren om Zero Waste nog hoger op de agenda te krijgen?

Cor Ger

Een mooi voorbeeld is Corendon. Wij raakten geïnspireerd door de ambities van Corendon ten aanzien van Duurzaamheid. Zij kwamen tot de ontdekking dat door voortschrijdende inzichten er nog veel meer rendement te behalen is op dit vlak. Op uitnodiging van Mariska Nunes, directeur van Corendon Hotels & Resorts was de afspraak snel gemaakt voor een aanvullende scan. Duurzaamheid is een essentieel onderdeel geworden is van het businessmodel van het hotelwezen. Hun ranking bij instituten als Booking.com wordt mede hierdoor bepaald. Met de juiste aanpak wordt het milieu gediend, maar kunnen dus ook serieuze kostenbesparingen worden doorgevoerd. De Zero Waste Foundation weet met geavanceerde meetapparatuur de meest uiteenlopende aspecten van de technische bedrijfsvoering op kostenbesparing door te rekenen. Zo kunnen slimme, waterbesparende kranen en douches niet alleen het milieu dienen, maar de waterrekening drastisch omlaag brengen. En dat werkt direct door in verlichting van de heffingskosten voor het volume van de afvalwaterafvoer via het riool.

Elk aspect van de techniek in een bedrijf of een fabriek kan secuur worden doorgemeten. Waar is er warmteverlies in het verwarmingssysteem? Waar kan restwarmte optimaal worden ingezet? Dit lijken kleine stappen voor een individueel bedrijf, maar het gezamenlijke rendement kan gigantisch zijn. Veel technische infrastructuur is bovendien vaak door een bedrijf aan derden uitbesteed. Het vraagt permanente aandacht om al die toeleveranciers mee te krijgen in de ambities van de opdrachtgever. Het uiteindelijke doel: CO2 reduceren tot nul; en verspilling van kostbare grond- en hulpstoffen tot het minimum terugdringen.

Onze non-profit Zero Waste Foundation kan bedrijven bijstaan in dit vaak complexe proces. Wij zien dat de overheid er wat aan doet, scans beschikbaar stelt en dergelijke. Maar op het vlak van een werkelijk collectieve aanpak is er echt nog een wereld te winnen. De publiek-private aanpak staat wat dit betreft helaas nog erg in de kinderschoenen.

Vraag aan Jaap Reijntjes: Wat zou er op het collectieve niveau beter/anders moeten om de Energietransitie in een hogere versnelling te brengen? Met name voor wat betreft de infrastructuur?

Hernieuwbare energiebronnen zijn, in tegenstelling tot de meeste fossiele brandstofcentrales, niet stuurbaar. Aan de vraagkant zie je een sterke trend van elektrificatie, vooral in het vervoer en huishoudens en de laatste jaren ook in de procesindustrie. Deze ontwikkelingen zorgen voor pieken in vraag en aanbod van elektriciteit, die vaak niet overeenkomen. Hierdoor kan de bestaande elektrische infrastructuur vollopen, een soort file op het elektriciteitsnetwerk. Een oplossing hiervoor kan netverzwaring zijn. Maar omdat de technische en vooral ook de bestuurlijk uitvoering hiervan tijd vraagt, hebben wij ook een aantal alternatieven ontwikkeld om de drukte op het elektriciteitsnetwerk te balanceren. Hiervoor hebben we bijvoorbeeld een actieve sturingsmogelijkheid (smart grid) om de balans te verbeteren over 4 assen zoals ‘Vraagsturing’, ‘Energieopslag’, ‘Terugleveren’ aan het net of in een uiterste geval ‘Afschakeling’.

Ik merk dat ik al direct de inhoud en oplossingsrichting induik, dat zal ongetwijfeld met mijn technische achtergrond te maken hebben. Je vraagt over hoe ik dit merk in de werkomgeving, ik merk vooral dat de elektrificatie van de industrie met een enorme snelheid toeneemt. Dat vraagt om het versneld toepassen van bestaande oplossingen, nieuwe ideeën en innovaties. Innovaties in elke stap van het proces bedoel ik, met focus op versnelling, veiligheid, beschikbaarheid en betrouwbaarheid.

In heel Nederland en ook in onze eigen Westpoort achtertuin is de snelheid onze uitdaging, de snelheid waarin de Energietransitie zich in de laatste jaren ontwikkelt en de versnelling die nog nodig is. Om hier invulling aan te kunnen geven hebben wij elkaar nodig, we zullen het samen moeten doen en daarin is het verbeteren van wat we al hebben net zo belangrijk als alleen maar hele nieuwe innovaties ontwikkelen. Het Westpoort gebied is net zoals elke wijk via het laagspanningsnet met elkaar verbonden. Hier kun je bij uitval van de voedende kabel doormiddel van vraagsturing (smart grid toepassing) elektrische energie aan je buurman blijven leveren (of juist afnemen). Zo kunnen wij de bestaande infrastructuur op lokaal niveau voor bedrijven en bewoners optimaal laten werken.

Technisch kan er al vrij veel, ik zie weleens vertraging in de regelgeving. Als we blijven werken en denken vanuit gezamenlijk belang lossen wij ook deze kreukelzones op.