Kritische succesfactoren voor een geslaagde transformatie

mei 04, 2021

Terugblik OV Westpoort Webinar 28 april 2021

De ledenbijeenkomst op 28 april markeerde voor onze vereniging óók de start van de officiële inspraakprocedure voor het Integraal Raamwerk Haven-Stad. Onze vereniging focust in haar commentaar behalve op de stedenbouwkundige kwaliteit, óók op de kritische succesfactoren voor een geslaagde transformatie in dit programma met haar lange doorlooptijd van wel 30 jaar. Garanties dat het programma daadwerkelijk wordt afgerond met behoud van de hoge standaard, zijn voor onze vereniging cruciaal.

Grondeigendom

Als kritische succesfactor voor het slagen van een dergelijke blokontwikkeling werd vanuit de Adriaan van Erkgroep het grondeigendom genoemd. “Een succesvolle, rendabele ontwikkeling zal sterk bemoeilijkt worden als de grond niet in handen van de ontwikkelaar is”, aldus Harrie Doebe. Dankzij haar sterke kapitaalspositie wist de Adriaan van Erkgroep volgens Doebe op eigen kracht aan deze voorwaarde tegemoet te komen. Afgewacht moet worden of voor de overige ontwikkelblokken van Sloterdijk 1 Zuid ook alle eigendom in gemeenschappelijke hand gebracht kan worden. Volgens de projectleiding zijn de signalen hiervoor gunstig.

Langetermijn vertrouwen

Daarnaast leren de ervaringen dat langetermijn vertrouwen in de markt voor grote ontwikkelingen nauw samenhangt met de garanties welke van de kant van de overheid gegeven kunnen worden voor investeringen in infrastructuur. Daar wordt door de gemeente hard aan gewerkt, maar de tijd lijkt te dringen om tot definitieve besluitvorming te komen. Aan de ambitie zal het niet liggen. Alom wordt erkend dat Amsterdam dringend verlegen zit om zowel vergroting van de woningvoorraad, als een grote behoefte aan sterke modernisering van de beschikbare bedrijfsruimte capaciteit. Volgens onze vereniging is Haven-Stad sterk gebaat bij méér maatschappelijk draagvlak onder de Amsterdamse burgers. Daar ontbreekt het nog aan sense of urgency en bekendheid. En dat zou Amsterdams onderhandelingspositie over de benodigde financiële middelen kunnen helpen versterken.

Schaalgrootte

Een bijzonder punt van zorg is voor onze vereniging de gemeentelijke organisatiestructuur waarmee Haven-Stad nu wordt aangestuurd. Door waarnemers wordt opgemerkt dat de grotere ontwikkelaars nog niet in dit programma zijn ingestapt. Kan een enkel faciliterende overheid voor langere tijd het tempo en de kwaliteit van herontwikkeling vasthouden? En kan Haven-Stad nog verder worden aangestuurd op basis van verregaand autonome deelprogramma’s? Begint dat niet te conflicteren met de behoefte aan integraliteit?
Onze vereniging is van mening dat er nu een tipping point moment aanbreekt, waarbij de ambtelijke organisatie qua structuur, integraliteit en schaalgrootte aangepast dient te worden aan de actuele fase van het lopende proces.
De vereniging vindt het nuttig om tijdig te beginnen met te onderzoeken hoe coalities van gemeente en marktpartijen in de uitvoering tempo en kwaliteit kunnen bevorderen.
Of, zoals steeds vaker valt te beluisteren. “De eerste vingeroefeningen van Haven-Stad beginnen succes af te werpen. De handrem kan er nu wel van af.”