De 1,5 Meter Samenleving: Resultaten van de Westpoort Webinar

mei 26, 2020


Nieuwe Normaal vereist flexibiliteit
De grote doorbraak voor Thuiswerken. Online-Shoppen heeft haar aandeel aanzienlijk versterkt voor de toekomst. Wat zijn de consequenties voor het vastgoed in de winkelstraat? En de Horeca is nog lang niet uit de zorgen. Dat waren de uitkomsten van de geslaagde Webinar van de OV Westpoort leden op 19 mei. Op het efficiënte Cisco Webex Platform kwamen zij bijeen om hun ervaringen en visies te delen. De consequenties hiervan voor de economie, de werkgelegenheid en de inrichting van de stad zijn nog nauwelijks te overzien. Maar er zijn al tekenen welke richting dit op zal gaan. Duidelijk is volgens de deelnemers in ieder geval dat er uiterste flexibiliteit geëist zal worden van ondernemers die zich willen handhaven in het Nieuwe Normaal.

Thuiswerken
Het thuiswerken zal een permanent karakter krijgen. Dat zal grote gevolgen hebben voor kantoorruimte, logistiek en transport. Deze effecten zijn nu nog moeilijk te overzien. Door de dialoog tussen het bedrijfsleven en de overheid in stand te houden kunnen we een vinger aan de pols houden en tijdig benodigde aanpassingen bedenken, testen en evalueren. Internationaal hebben de grote Techbedrijven zich al ingesteld op langdurig thuiswerken.

Openbaar vervoer
Als gevolg van al deze ontwikkelingen zal er minder verkeersaanbod zijn van werknemers en winkelend publiek. Tegelijkertijd blijft een goede bereikbaarheid van groot belang voor de economie, is men van mening. Het zal niet volstaan om het openbaar vervoer door tekort aan reizigers simpelweg af te schalen. Personen die niet vanuit thuis kunnen werken, zullen niet gekort mogen worden op hun mogelijkheden voor woon-werk verkeer, waarschuwen de ondernemers. In plaats van krimp uit rendementsoverwegingen zal er naar een ander OV-model gezocht moeten worden.

Boost aan Onlinehandel
Het consumentengedrag verandert blijvend. We constateren een nieuwe wisselwerking tussen internetwinkels en de klassieke winkelstraat. Er ontstaat spontaan een hybride model, waarbij de detailhandel snel en in kleine hoeveelheden artikelen met of zonder tussenstop in de winkel, uit de magazijnen naar de consument transporteert. De verwachting is dat dit model over tijd geoptimaliseerd wordt, en niet meer zal verdwijnen.

Effect voor winkelstraten?
Westpoort DHLRichard Sluijs, Terminal Manager van DHL Parcel schetste voor de deelnemers aan het Webinar de enorme toename van de pakketbezorging. Vooral de detailhandel is massaal online gegaan. Zijn medewerkers halen grote hoeveelheden pakketten op in winkelstraten, waar kennelijk de winkelmedewerkers de handen vol hebben aan orderpicken en inpakken. En volgens Richard Sluijs is deze boost in zijn branche zeker nog niet ten einde: “Het vakantiegeld zal voor velen in ieder geval dit seizoen niet besteed kunnen worden. Dus houden wij er rekening mee dat mensen nóg meer online gaan shoppen.”
Weg is kennelijk de ‘bezorgschaamte’. Als online verkoop niet meer weggaat en zich handhaaft op dit hoge niveau, is het volgens Sluijs de grote vraag wat dat betekent voor de winkelstraten en het detailhandelsvastgoed. Voorraad eropna houden kost altijd geld. Efficiency wordt een belangrijk wapen in de concurrentiestrijd. Ook zullen de aanbieders zich moeten onderscheiden door de kwaliteit, het soort producten en de snelheid van leveren. En last but not least, benadrukt Sluijs, de handel zal zich nóg meer moeten bewapenen tegen online fraude. Niet leveren, of niet betalen voor de levering zijn zaken die tot het verleden moeten gaan behoren, om de klanten blijvend te binden. En daar moet nieuw instrumentarium voor worden ontwikkeld.

“Waaromvraag” centraal
Volgens Marc de Roo van Linkdesign zullen ondernemers zich weer fundamenteel moeten buigen over de “waarom” vraag. Verwijzend naar het Golden Circle model van Sinek constateert De Roo dat het “who” en het “what” nu snel veranderen. Daar moeten wij ons, ieder op de eigen manier, op aanpassen. Het is het centrale “why”, de waaromvraag die daarbij de meeste aandacht moet krijgen. Want willen wij ons als ondernemer of als non-profit organisatie in het Nieuwe Normaal staande houden, dan zullen wij onze rol opnieuw moeten definiëren.
Mark de Roo verwees als voorbeeld naar het oordeel van het kabinet, dat ook de schoonmaakbranche als vitale beroepsgroep aanwees. Deze branche kreeg daarmee een wezenlijke rol in preventie en bestrijding van het coronavirus. Oftewel, de corebusiness van de schoonmakers werd hiermee het waarborgen van de veiligheid en continuïteit van de overige vitale branches. Dat vraagt een herijking van hun waaromvraag, aldus De Roo.
Zijn bureau Linkdesign heeft met het oog op deze strategische heroverwegingen de Corona Impact Analyse ontwikkeld. Met deze tool kunnen bedrijven en instellingen vooruitkijken naar de kansen en veranderingen en hun eigen rol en motivatie daarin definiëren.

Online werken blijvend de norm?
Grote overeenstemming was er bij de deelnemers over de toekomstige rol van het online werken. Was er nog een drempel ten aanzien van thuiswerken, dan is die door het gedwongen thuisblijven tijdens de coronacrisis wel verdwenen. Geconstateerd werd dat de praktijk van video-vergaderen niet per se een vervreemdend effect behoeft te hebben. Online contact kan mensen ook dichter bij elkaar kan brengen. Je krijgt een inkijkje in het persoonlijke leven van de collega’s, de klanten of de zakenrelaties. De consensus is dat in de branches die zich daarvoor lenen, thuiswerken ingeburgerd zal geraken. Er zal een nieuwe balans ontstaan tussen thuiswerken en kantoortijd. Maar met een belangrijke kanttekening op basis van de prille praktijkervaring. Scherp zal moeten worden gelet op de gezondheid en het mentale welzijn van de werknemers.

Horeca in gevaar
Westpoort Dick Snijders van Restaurant Wissenkerke ziet als vertegenwoordiger van de horecabranche nog volop donkere wolken aan de horizon. Tijdens de lockdown heeft hij zijn interieur schoongemaakt en geschilderd. De aanstaande verruimingsmaatregelen voor zijn branche vallen bepaald niet mee. In zijn interieur is nu plek voor 30 gasten. Op de tafels komen QR-codes waarmee de bestellingen geplaatst kunnen worden. Uitserveren is mogelijk geen optie. En de voorgeschreven maatregelen ten aanzien van routing met borden en aanwijzingen vindt Snijders kul. “Iedereen weet nu toch wel dat je afstand van elkaar moet houden?” Duidelijk is dat dit allemaal voor een gezonde bedrijfsvoering niet toereikend zal zijn. Moet de omzet per persoon hoger? Moeten de goedkope gerechten van de kaart? Dit model zal volgens Dick Snijders ook om maatschappelijke redenen voor de langere termijn niet vol te houden zijn. “Wij mensen houden van ontmoeten, communiceren, aanraken en voelen. Daar is de hele horecabranche op gebaseerd”. Voorlopig wordt de oplossing gezocht in méér ruimte voor terrassen. Hoe het verder moet weet voorlopig niemand.