Steden- bouwkundig

Home » Onze Horizon » Steden- bouwkundig

horizon_16_stedenbouwkundig

Steden- bouwkundig: multifunctionaliteit en iconen

Westpoort is ontworpen in de tijd dat de economie de havens zag als de grote motoren voor werkgelegenheid. Die tijd is voorbij. Het overgrote deel van de bedrijvigheid in Westpoort heeft dan ook geen havenbinding meer. De bedrijven zijn er terecht gekomen vanwege het benodigde oppervlak – Westpoort had de ruimte – of vanwege de milieu categorisering. Het was ouderwetse allocatieplanologie: een bedrijf kreeg een plek toegewezen. Over thema’s als samenhang en kwaliteit van de bedrijfs- omgeving werd weinig nagedacht. Dat is overigens geen klaagzang.
Zo ging het gewoon, overal in het land. Maar de tijd is veranderd.

De bedrijven worden schoner, kennisintensiever en internationaler. De mensen die er werken worden steeds hoger opgeleid en stellen hogere eisen aan de verblijfskwaliteit, aan de bereikbaarheid en samenwerking in de omgeving. Voor een deel voorziet de Onder- nemersvereniging Westpoort hier in: die initieert contacten, bevordert samenwerking en stuwt saamhorigheid aan. Maar voor
de transformatie naar een echt 21ste-eeuws bedrijvenpark is een masterplan nodig, met een goede mederegie door de ondernemers als gebruikers van het terrein. En dat is zeker nodig, wanneer we
de komst van 10.000 huizen bezien en daar de associatie van de
Hamburgse HafenCiy bij hebben. Twee bijzonderheden daarbij:

Er zijn veel grondeigenaren in Westpoort. Als elke eigenaar zelf een stukje van de verstedelijkingsopgave naar zich toetrekt, krijgen we een verbrokkeld geheel met verspreide torens en dat willen we
niet. We willen een grootse bouwmassa realiseren met een opmerkelijke architectonische topkwaliteit, met een goed weggewerkte (ondergrondse) parkeeroplossing, met verlevendiging door winkels/ arcades, aantrekkelijke ambachtsruimtes, kleinschalige kantoren, sportvoorzieningen en mogelijkheden voor culturele uitingen. Als een masterplan door die geconcentreerde aanpak de grondposities van individuele eigenaren niet naar behoren honoreert, dan moet voor de transformatie van Westpoort een vereffeningsfonds in het leven worden geroepen.

De bouw van een nieuwe stad met 30.000 tot 40.000 inwoners en
50.000 tot 70.000 arbeidsplaatsen, met horeca, hotels en bezoekers- centra – heeft gezichten en iconen nodig. Kopenhagen heeft een opera in de haven. En Hamburg met haar HafenCity heeft met de opera aan de Elbe nu een icoon met internationale faam en aantrekkingskracht. Wie daar gaat kijken, ziet dat er op talloze plekken iets bijzonders is gebeurd. Kwaliteit en ambitie lokken meer kwaliteit
en ambitie uit. Zo heeft Westpoort – ook een gebied waar mensen en bedrijven graag moeten willen zijn – ook iconen nodig. Het ligt voor de hand dat daarbij aan de hoogte gedacht wordt. Dat past ook bij het gebied. Maar te denken valt bijvoorbeeld ook aan het eerste lokale netwerk van roltrottoirs in de open lucht in Europa, als spraakmakend en veilig openbaar vervoer.